เมืองตะกั่วป่า...
ตำบลตะกั่วป่า ได้ยกฐานะตามพระราชกฤษฏีกา เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2480 โดยยกฐานะพื้นที่บางส่วนของตำบลตลาดเหนือ ตำบลตลาดใต้ และตำบลย่านยาว อำเภอตะกั่วป่า กำหนดไว้เป็นเขตเทศบาลเมืองตะกั่วป่า ภาพตราสัญลักษณ์ประจำเทศบาล เป็นรูปพระนารายณ์ ตะกั่วป่าในเชิงตำนานว่าแต่เดิม เป็นเมืองท่าสำคัญเมืองหนึ่งทางฝั่งทะเลตะวันตกของภาคใต้ ในราว พ.ศ. 200-300 พระเจ้าอโศกมหาราช จักรพรรดิแห่งประเทศอินเดีย ยกกองทัพมาปราบปรามพวกลิงคราษฐ และเมืองใกล้เคียง เช่น ตะกั่วทุ่ง และถลาง เป็นต้น มาจนปรากฎตามหลักฐาน หนังสือมิลินทร์ปัญหา ซึ่งรจนาขึ้นราว พ.ศ. 500 ว่าชาวอินเดีย เรียกเมืองนี้ว่า ตักโกละหรือตกโคล (ตักกล ภาษาสิหล แปลว่ากระวาน) เนื่องจากบริเวณนี้อุดมไปด้วยเครื่องเทศ มีหลักฐานปรากฏตามแผนที่ประวัติศาสตร์ของแฮมมอนส์ และมีโบราณสถาน และโบราณวัตถุประเภทลูกปัด เครื่องภาชนะดินเผา เครื่องแก้วเป็นหลักฐาน อยู่เป็นจำนวนมาก ณ บริเวณบ้านทุ่งตึกที่เกาะคอเขา ต่อมา ตกโกล จึงกลายเป็นเมือง "ตะโกลา" และเนื่องจากบริเวณนี้มีสินแร่อยู่ทั่วไป ตั้งแต่สมัยโบราณ มีโรงถลุงแร่เคียวเอาน้ำตะกั่ว ส่งไปขายต่างประเทศ จึงเรียกเมืองตะโกลา เป็น "ตะกั่วป่า"