อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ เป็นหมู่เกาะในทะเลอันดามันห่างจากฝั่งไปทางทิศตะวันตกประมาณ ๗๐ กิโลเมตร เป็นหมู่เกาะที่อยู่ติดกับเขตชายแดนไทย-พม่า มีพื้นที่ประมาณ ๘๔,๓๗๕ ไร่ แบ่งเป็นพื้นที่บนบกประมาณ ๒๐,๕๙๔ ไร่  ประกอบด้วยเกาะสำคัญ ๕ เกาะ คือ เกาะสุรินทร์เหนือ เกาะสุรินทร์ใต้ เกาะไข่ (เกาะตอรินลา) เกาะกลาง (เกาะปาจุมบา)  และเกาะรี (เกาะสต๊อก) ประกาศเป็นเขตอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๙ กรกฎาคม ๒๕๒๔  เป็นหมู่เกาะที่มีแนวปะการังน้ำตื้นที่สมบูรณ์สวยงาม มีปลาสีสันต่าง ๆ มากมาย  เป็นแหล่งสำหรับเหมาะชมปะการังน้ำตื้น โดยเฉพาะเกาะตอรินลาและเกาะปาจุมบา  สำหรับบริเวณที่เหมาะจะดำน้ำลึก คือ กองหินริเชลิว อยู่ห่างจากเกาะสุรินทร์ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้  ๑๐ กิโลเมตร  เป็นแหล่งที่สมบูรณ์ด้วยธรรมชาติใต้ทะเล มีปลาหลายพันธุ์ ปะการังสีสวย  และเป็นจุดที่มีโอกาสพบฉลามวาฬ  ที่ได้ชื่อว่าเป็นยักษ์ใหญ่ใจดีแห่งท้องทะเลมาว่ายให้เห็นอยู่เสมอ ช่วงเวลาที่เหมาะจะเดินทางท่องเที่ยวคือ เดือนพฤศจิกายนถึงเดือนเมษายน ส่วนเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม เป็นช่วงที่มีลมมรสุม ฝนตกชุก คลื่นลมแรง

สถานที่น่าสนใจภายในเขตอุทยานฯ ได้แก่

• เกาะสุรินทร์เหนือ และ เกาะสุรินทร์ใต้   เป็นเกาะที่อยู่ติดกันโดยมีร่องน้ำคั่นกลาง มีอ่าวทั้งเล็กและใหญ่กระจายอยู่รอบเกาะ ทุกอ่าวมีความสวยงามของหาดทรายและน้ำทะเลแตกต่างกันไป เกาะสุรินทร์เหนือเป็นที่ตั้งหน่วยพิทักษ์อุทยานฯ   มีศูนย์บริการนักท่องเที่ยว  บ้านพัก ที่กางเต็นท์ และมีเรือหางยาวให้เช่าเที่ยวตามเกาะต่าง ๆ

• อ่าวช่องขาด อยู่ทางใต้ของเกาะสุรินทร์เหนือ เป็นจุดสำหรับกางเต็นท์ หาดทรายขาวสะอาด เล่นน้ำได้  มีปะการังและฝูงปลา เช่น ปลานกแก้วสีสดใส และปลานกขุนทอง มาว่ายเวียนทักทายให้ดูอยู่เสมอ

• อ่าวแม่ยาย อยู่ทางใต้ของเกาะสุรินทร์เหนือ เป็นอ่าวที่มีคลื่นลมสงบ และมีขนาดใหญ่ที่สุดในหมู่เกาะสุรินทร์ มีปะการังน้ำตื้น

• อ่าวไทรเอน อยู่ทางตะวันออกของเกาะสุรินทร์เหนือ   เป็นอ่าวที่มี ชาวเลหรือมอแกน ซึ่งเป็นชนเผ่าพื้นเมืองที่ยังคงมีวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมกินนอนอยู่ในเรืออาศัยอยู่ นับถือเทวรูปอินเดียนแดง  ซึ่งแกะสลักด้วยท่อนไม้ ถือเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของชาวเล ในวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนเมษายนของทุกปี  ชาวเลจะมาชุมนุมเพื่อไหว้ผีที่ตนเคารพนับถือ งานจะจัดเป็นเวลา ๓ วัน

• อ่าวลึก อยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะสุรินทร์เหนือ มีปะการังน้ำตื้น สาหร่ายทะเล ดอกไม้ทะเล กัลปังหา ฝูงปลาการ์ตูน และฝูงปลาหลากชนิดสีสันสวยงาม

• อ่าวจาก อยู่ทางทิศเหนือของเกาะสุรินทร์เหนือ มีหาดทรายขาวละเอียดสะอาด เป็นจุดดำน้ำตื้นที่มีแนวปะการังที่สวยงามสมบูรณ์

• อ่าวไม้งาม  อยู่ทางทิศตะวันตกของเกาะสุรินทร์เหนือ ติดกับอ่าวที่ทำการฯ เป็นอ่าวใหญ่ ชายหาดยาวโค้ง มีแนวปะการังที่สวยงามและปลาหลากสีหลายพันธุ์  นอกจากนั้นยังมี เส้นทางศึกษาธรรมชาติอ่าวไม้งาม เดินผ่านป่าดงดิบเลียบชายหาด มีป้ายสื่อความหมาย ระยะทาง ๒ กิโลเมตร ใช้เวลาเดินประมาณ ๑  ชั่วโมง   จะพบพืชพรรณนานาชนิด สัตว์ป่าต่าง ๆ  เช่น  กระจง บ่าง นกที่หาดูได้ยาก ได้แก่ นกชาปีไหน นกลุมพูขาว

• อ่าวบอน  อยู่ทางตะวันออกของเกาะสุรินทร์ใต้  เป็นที่อยู่ของชาวมอแกนหรือชาวเลอีกกลุ่มหนึ่ง

• อ่าวเต่า อยู่ทางทิศตะวันออกของเกาะสุรินทร์ใต้ มีเต่าทะเลอาศัยจำนวนมากบริเวณใกล้แนวปะการัง เป็นอ่าวที่เหมาะจะดำน้ำตื้น เพราะมีปะการังอ่อน และกัลปังหา

• อ่าวผักกาด  อยู่ทางทิศใต้ของเกาะสุรินทร์ใต้ เป็นจุดดำน้ำตื้นที่มีแนวปะการังเขากวาง เป็นอ่าวที่ดำน้ำได้ทั้งน้ำตื้นและน้ำลึก

• อ่าวสุเทพ  อยู่ทางเหนือของเกาะสุรินทร์ใต้  เป็นอ่าวที่มีปะการังสมบูรณ์ เหมาะสำหรับดำน้ำตื้น

• เกาะปาจุมบา หรือ เกาะกลาง อยู่ทางเหนือของเกาะสุรินทร์ใต้ เป็นเกาะที่มีหาดทรายขาวละเอียดสะอาด  แนวปะการังสมบูรณ์ บริเวณนี้ยังพบปลากระเบนราหู ปลาหลากพันธุ์สีสวยงาม และกุ้งมังกรจำนวนมากซึ่งหาดูได้ยาก จนได้ชื่อว่า อ่าวมังกรและยังเป็นแหล่งวางไข่ของเต่าทะเล

• เกาะไข่ หรือ เกาะตอริลลา  อยู่ทางใต้ของเกาะสุรินทร์ใต้ ด้านทิศตะวันออกของเกาะมีแนวปะการังยาวเหยียด ที่ยังคงความสวยงามสมบูรณ์เหมาะแก่การดำน้ำลึก

การเดินทางไปอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์

รถยนต์  จากอำเภอตะกั่วป่า ใช้ทางหลวงหมายเลข ๔ ถนนเพชรเกษม ไปอำเภอคุระบุรี และเลยตัวอำเภอคุระบุรี ประมาณ ๖ กิโลเมตร บริเวณกิโลเมตรที่ ๗๒๑ มีทางแยกให้เลี้ยวซ้ายเข้าท่าเรือคุระบุรีประมาณ ๒ กิโลเมตร จะมองเห็นป้ายอุทยานฯ อยู่ทางขวามือ

รถโดยสารประจำทาง  บริษัท ขนส่ง จำกัด มีบริการรถโดยสารประจำทางปรับอากาศออกจากสถานีขนส่งสายใต้ ถนนบรมราชชนนี ถึงอำเภอคุระบุรีประมาณเวลา ๐๕.๐๐ น ใช้เวลาในการเดินทางประมาณ ๑๐ ชั่วโมง สอบถามรายละเอียดได้ที่ บริษัท ลิกไนท์ ทัวร์ มีบริการรถโดยสารวิ่งวันละ ๑ เที่ยว ออกจากกรุงเทพฯ เวลา ๑๙.๐๐ น. กรุงเทพฯ โทร. ๐ ๒๔๓๕ ๕๐๑๖, ๐ ๒๔๓๕ ๗๔๒๘ สำนักงานอำเภอตะกั่วป่า โทร. ๐ ๗๖๔๔ ๑๑๐๗

เรือโดยสาร นักท่องเที่ยวที่ต้องการติดต่อเรือโดยสารและเช่าเรือเหมาลำสำหรับเดินทางเป็นหมู่คณะสามารถติดต่อได้ที่ ท่าเรือคุระบุรี  อำเภอคุระบุรี ห่างจากอุทยานฯ  ๖๐ กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ ๔ ชั่วโมง ติดต่ออุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ โทร. ๐ ๗๖๔๙ ๑๓๗๘

ที่พัก  อุทยานฯ มีบ้านพักบริการนักท่องเที่ยว จำนวน ๒๐ หลัง ราคาหลังละ ๑,๒๐๐ บาท เรือนแถว  จำนวน ๕ ห้อง ราคาห้องละ ๔๐๐ บาท เต็นท์สำหรับให้เช่า ราคาเต็นท์ละ ๓๐๐ บาท/คืน ในกรณีที่นักท่องเที่ยวนำเต็นท์มาเองเสียค่าพื้นที่คนละ ๔๐ บาท/คืน  นอกจากนี้นักท่องเที่ยวต้องเสียค่าขึ้นเกาะ ชาวไทย ผู้ใหญ่ ๔๐ บาท เด็ก ๒๐ บาท ชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่ ๒๐๐ บาท เด็ก ๑๐๐ บาท ค่าธรรมเนียมการจอดเรือ ๓๐๐ บาท นอกจากนั้นทางอุทยานฯ มีบริการเรือให้เช่าเที่ยวรอบเกาะ ราคา ๑๐๐ บาท/คน  และมีอุปกรณ์ดำน้ำให้เช่า ราคา ๑๕๐ บาท สอบถามรายละเอียดได้ที่ อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ อำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา ๘๒๑๕๐ โทร. ๐ ๗๖๔๙ ๑๓๗๘ หรือส่วนอุทยานแห่งชาติทางทะเล กรมป่าไม้ บางเขน กรุงเทพฯ โทร. ๐ ๒๕๖๑ ๒๙๒๐-๑