พระธาตุหริภุญชัย ตั้งอยู่ที่
๓๓๕ ถ. อินทยงยศ หมู่ ๑ ต. ในเมือง อ. เมือง จ. ลำพูน
พระบรมธาตุหริภุญชัยเป็นพระธาตุคู่เมืองลำพูนมาแต่โบราณ มีตำนานเล่าว่า
ครั้งหนึ่งพระพุทธเจ้าเสด็จมายังชัยภูมิของชาวเม็ง ทรงหยุดประทับนั่ง ณ
สถานที่หนึ่ง พญาชมพูนาคราชและพญากาเผือกได้มาอุปัฏฐาก และมีชาวลัวะผู้หนึ่งนำลูกสมอมาถวาย
พระองค์ทรงมีพุทธพยากรณ์ว่าที่นี่ในอนาคตจะเป็น นครหริภุญชัยบุรี
เป็นที่ประดิษฐาน พระสุวรรณเจดีย์ ซึ่งบรรจุธาตุกระหม่อม ธาตุกระดูก
ธาตุกระดูกนิ้วมือ และธาตุย่อยอีกเต็มบาตรหนึ่ง
ในครั้งหนึ่งพญาทั้งสองได้ทูลขอพระเกศาธาตุ
นำไปบรรจุในกระบอกไม่รวกและโกศแก้วใหญ่ ไว้ในถ้ำใต้ที่ประทับ
ต่อมาในสมัยพญาอาทิตยราช ผู้ครองเมืองหริภุญชัย (ราว พ.ศ. ๑๔๒๐)
ได้เสด็จลงห้องพระบังคน แต่มีกาขัดขวางมิให้เข้า
ภายหลังทรงทราบว่าที่แห่งนั้นเป็นที่บรรจุพระบรมธาตุ
จึงทรงให้รื้อวังและขุดพระบรมธาตุมาบรรจุโกศทองคำ
และสร้างมณฑปปราสาทเพื่อเป็นที่ประดิษฐาน พระธาตุหริภุญชัยได้รับการบูรณะเรื่อยมา
โดยพระเจดีย์องค์ปัจจุบันบูรณะในสมัยพระเจ้าติโลกราชแห่งเชียงใหม่ เมื่อ
๕๐๐ กว่าปีมาแล้ว
ภายในวัดยังมี พระสุวรรณเจดีย์ เจดีย์ยุคแรกในศิลปะหริภุญชัย
เจดีย์เชียงยัน เจดีย์เก่าแก่ทรงปราสาทห้ายอด และ หอระฆัง
ที่แขวนกังสดาลใหญ่ เป็นต้น
ในวันขึ้น ๑๓ ค่ำ เดือน ๖ ของทุกปี จะมีงานประเพณีสรงน้ำพระธาตุหริภุญชัย
น้ำที่นำมาสรงองค์พระธาตุนี้จะต้องนำมาจากบ่อน้ำทิพย์บนยอดดอยขะม้อที่อยู่นอกเมือง
ตามธรรมเนียมปฏิบัติแต่โบราณ
คนที่ชุพระธาตุหริภุญไชย มีคำทำนายว่า ชอบพูดจาห้าวหาญดุดัน
แต่มีเหตุผลน่าฟัง ชอบทำบุญให้ทาน เป็นคนใจอ่อนใจง่าย
ใครขอสิ่งใดมักให้โดยง่าย มีอารมณ์ทางเพศรุนแรง
ถ้าเป็นหญิงมักมีใฝหรือปานติดที่ของลับ
คำบูชาพระธาตุ
สุวัณณะเจติยัง หะริภุญชะยัฐฐังวะระ โมลีธาตุรัง อุฬเสฏฐัง สะหะอังคุละผัฏฐัง
กัจจายะโน นามิตปัตตะ ปุรังสิเนนะ เมยหัง ปะนะนามิธาตุง
สิระสา นะมามิ อะหังวันทามิ ทูระโตฯ
|